BARTEL Ryszard


Ryszard Walenty Bartel

Radni Rady Miasta Gdańska 1990 – 1994


 

Ryszard Walenty Bartel urodził się 10 grudnia 1934 r. w Chrzanowie koło Krakowa. Ojciec Jan był z zawodu frezerem, a matka Sabina, z domu Oczkowska – krawcową.

W 1963 r. poślubił Halinę Balas-Górną. Mieli dwie córki – Katarzynę (ur. 1963) oraz Joannę (ur. 1966, zm. 1996).

W 1952 r. ukończył I Liceum Ogólnokształcące w Chrzanowie. W tym samym roku rozpoczął studia inżynierskie na Wydziale Rybackim Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie. Studia ukończył w 1956 r., otrzymując tytuł zawodowy inżyniera. Eksternistyczne studia magisterskie na tej samej uczelni rozpoczął w 1957 r. Ukończył je w 1961 r. jako magister rybactwa. W 1970 r. także w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie uzyskał stopnień doktora nauk przyrodniczych, a w 1981 r. doktora habilitowanego nauk rolniczych w zakresie ichtiobiologii i rybactwa w Akademii Rolniczej w Krakowie. W 1993 r. otrzymał tytuł naukowy profesora.

Pracę zawodową rozpoczął w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie. Tam w latach 1956–1959 był asystentem na Wydziale Rybackim. Od 1959 r. pracował w Instytucie Rybactwa Śródlądowego jako kierownik pracowni (do 2001), w latach 2002–2003 jako kierownik Zakładu Rybactwa Rzecznego, a od 2003 do 2004 r. – kierownik Zakładu Ryb Wędrownych. W latach 1976–1978 pracował jako projektant w Biurze Projektów Wodnych Melioracji. Od 1977 do 1980 r. prowadził wykłady z przedmiotu gospodarka łososiowa na Uniwersytecie Gdańskim. W 1981 r. wyjechał do Iraku jako kierownik projektu rozwoju rybactwa na trzech jeziorach: Tharthar, Habbaniyah i Razzaza, realizowanego przez polski Instytut Rybactwa Śródlądowego. W latach 1991–2001 pracował w Morskim Instytucie Rybackim w Gdyni, najpierw jako docent, a od grudnia 1993 r. – profesor. Od marca do grudnia 2016 r. pełnił funkcję głównego specjalisty w Morskim Instytucie Rybackim Państwowego Instytutu Badawczego w Gdyni.

Od 1972 r. prowadził program zarybiania polskich obszarów morskich. Między innymi spowodował udaną restytucję łososia w wodach polskich, która zakończyła się wykreśleniem tego gatunku z listy zwierząt chronionych i przywróceniem połowów gospodarczych oraz wędkarskich tej ryby. Ponadto zajmował się zagadnieniami dotyczącymi określenia tras wędrówek oraz wzrostu i efektywności zarybiania dla troci i pstrągów tęczowych. W znaczący sposób przyczynił się do zwiększenia liczebności populacji troci w Polsce. Kierował także gospodarką łososiową: zarybianiem i pozyskiwaniem ikry. W jego dorobku naukowym znajduje się ponad 320 publikacji. Pod jego kierunkiem powstało sześć rozpraw doktorskich.

Był członkiem wielu organizacji, m.in.: Rady Naukowej Morskiego Instytutu Rybackiego w Gdyni (wiceprzewodniczący w latach 1995–1999), Rady Naukowej Instytutu Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie, Rady Naukowej Zakładu Ornitologii w Gdańsku, Working Group Baltic Salmon and Trout Assessment ICES, Anadromous and Catadromous Fish Committee ICES, Sekcji Ichtiologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego (przewodniczący w latach 1973–1983; wiceprzewodniczący w latach 1983–1991), Advisory Sub-Group on Genetic and Ecological Aspects on Stocking of Salmon of Internal Baltic Sea Fish. Comm., Salmon Action Plan-Surveillance Group of Intern. Baltic Sea Fish. Comm., Diadromous Fish Committee ICES, Państwowej Rady Ochrony Przyrody, Sekcji Ochrony Środowiska Przyrodniczego KBN, Rady Gospodarki Wodnej przy Ministrze Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Rady Naukowej Słowiańskiego Parku Narodowego, Rady Naukowej Drawieńskiego Parku Narodowego, Rady Naukowej Miejskiego Ogrodu Zoologicznego w Gdańsku (przewodniczący w latach 1991–1999), Komisji ds. Zarybiania i Gospodarki Łososiowej przy Ministrze Rolnictwa (przewodniczący w latach 1975–2000), Zespołu ds. Zarybiania przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Zespołu ds. Ochrony i Rozwoju Żywych Zasobów Wód przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Krajowej Komisji Oddziaływania na Środowisko przy Ministrze Środowiska, Zespołu Roboczego ds. Inwestycji Liniowych Ministerstwa Środowiska, Rady Naukowej ds. Gospodarki Rybackiej przy Dyrektorze RZGW Kraków, Komisji ds. Gospodarki Rybackiej przy Radzie Gospodarki Rybackiej Górnej Wisły, Rady Gospodarki Wodnej Regionu Wodnego Dolnej Wisły przy Dyrektorze RZGW w Gdańsku, Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody w Gdańsku, Wojewódzkiej Rady Ochrony Przyrody w Gdańsku, Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich w Województwie Pomorskim, Rady Nadzorczej Aquamar spółki AWRSP, Rady Nadzorczej Gospodarstwa Rybackiego AWRSP w Mielnie, Grupy Roboczej Polskiego Związku Wędkarskiego i Niemieckiego Związku Wędkarskiego ds. Restytucji Łososia w Odrze, Zarządu Głównego SITR, Sekcji Rybackiej przy Oddziale Wojewódzkim SITR Gdańsk (przewodniczący w latach 1977–1995), Sekcji Rybackiej przy Zarządzie Głównym SITR (przewodniczący w latach 1985–1995), Rady Wojewódzkiej NOT, Rady Naukowej ZO PZW Rzeszów (przewodniczący w latach 2003–2010), Rady Naukowej ZO PZW Zamość, Rady Naukowej PZW Warszawa, Rady Naukowej ZO PZW Nowy Sącz, Rady Naukowej ZO PZW Kraków, Polskiego Towarzystwa Rybackiego (wiceprzewodniczący w latach 1995–1998), Grupy Roboczej ds. Zarybiania przy ZG PZW w Warszawie (przewodniczący w latach 1986–1994), Grupy Roboczej ds. Zbiorników Zaporowych przy ZG PZW w Warszawie, Polskiego Towarzystwa Hydrobiologicznego, Rady Społeczno-Naukowej Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (przewodniczący w latach 2001–2005), Komisji Zagospodarowania Wód PZW Gdańsk (przewodniczący od 2001), Komisji Ochrony i Zagospodarowania Wód ZG PZW, Rady Naukowej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku.

W 1990 r. jako kandydat z ramienia Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” Przymorze wybrany został na radnego miasta Gdańska pierwszej kadencji. W czasie jej trwania był członkiem stałych komisji Rady Miasta Gdańska: Komisji Rozwoju Miasta, Komisji Morskiej oraz Komisji Rolnictwa, w której, w latach 1992–1993, pełnił funkcję przewodniczącego. Od czerwca 1990 r. do końca kadencji był delegatem Rady do Sejmiku Samorządowego Województwa Gdańskiego. Od stycznia 1994 r. był członkiem Komisji Doraźnej Rady Miasta Gdańska ds. Obchodów 1000-lecia Gdańska.

Otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia: Nagrodę Ministra Rolnictwa I stopnia (1977), Nagrodę Ministra Rolnictwa II stopnia (1978), dyplom uznania Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (1999), Nagrodę Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (2001), Nagrodę Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (2007).

Został odznaczony: Srebrnym Krzyżem Zasługi (1971), Odznaką „Zasłużony Pracownik Rolnictwa” (1979), Medalem „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1980), Złotą Odznaką „Za Zasługi dla Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej” (1989), Odznaką „Zasłużony Działacz SITR” (1989), Odznaką Honorową „Zasłużony Pracownik Morza” (1989), Złotą Odznaką PZW „Za Zasługi dla Wędkarstwa Polskiego” (1997), Złotym Krzyżem Zasługi (1998), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2001), Medalem Profesora Stanisława Korwin-Sakowicza (2004).


→ Powrót do litery B.